| |
 |
 |
 |
| |
|
I |
 |
|
Balans is eigenlijk
op elk landschap al dan niet stedelijk van toepassing. Een balans
waarnaar de gebruiker, de bewoner, de passant continu zoekt. Altijd.
Het is een precaire balans, dat wel, want nooit definitief, altijd
in beweging, altijd tijdelijk. Zo is een woestenij in al zijn ondoorgrondelijke,
braakliggende mogelijkheden prachtig in evenwicht met de uitsluitend
elementaire buiten-verwachtingen van de toevallige bezoeker of recreant.
De prikkels die hij ondergaat zijn basaal en niet gedifferentieerd.
Genieten van de natuur wordt door de gemiddelde stedelijke holbewoner,
die we de afgelopen eeuw steeds meer zijn geworden, meestal ervaren
als een tamelijk eenvormig geheel van basale, non-descripte prikkels.
Waar honderd maar ook vijftig jaar geleden een woest en ledig gebied
nog gelezen kan worden als een natuurencyclopedie is het nu overwegend
verworden of - en de terminologie is in dit opzicht veelzeggend
- geëvolueerd tot een recreatiepark of een ontwikkelingsgebied.
De mythische - want echt bestond ze al millennia niet meer - woestenij
is niet meer wat ze eens was in onze dromen: vergeten, ongebruikt,
ongerept. Wasteland nu is het verouderde industiegebied met facilitaire
hoogstandjes van weleer ingehaald door nieuwe, produktievere technologie.
Niet langer het paradijslijk of hels vergeten landschap, maar een
verlaten, opgebruikt, uitgeput terrein, waar zelfs de sloophamer
geen winst meer in ziet. Wat achterblijft is ontvankelijk voor een
nieuw evenwicht met de natuur, die zich razendsnel en zonder enige
rancune opnieuw meester maakt van de situatie. |
 |
|
Andere gebruikers
en bewoners dienen zich aan. Soms snel, soms pas na jaren. Afgewezen,
versmaad likt het terrein zijn wonden en het duurt even voor het
schoorvoetend nieuwe verkenningen toelaat. De gebouwen zijn niet
meer de pragmatische, zelfverzekerde optimisten van vroeger, maar
gelouterde zonderlingen getekend door de tijd. Ze bekommeren zich
niet langer over de etiquette en de omgangsvormen, die ooit door
hen werden geëist - nog overal zijn de sporen van hun strenge
regime zichtbaar. Onverschillig zijn ze niet, wel afwachtend en
een tikkeltje opgewonden door de aandacht en de belofte van avontuur
waar ze niet meer op hadden gerekend (en vroeger zelfs nooit over
hadden gedroomd).
Elk terrein hoezeer het zich ook maskeert als een waardeloze investering,
die alleen anarchistische liefhebbers van een vrijstaat aantrekt,
schurkt tegen gebieden aan (parken, steden, dorpen, villawijken,
golfcourses, sportvelden, akkers, weilanden), die zich gestructureerd(er)
wanen. Bemoeienis kan niet uitblijven en langzaam maar zeker komt
een ingrijpende balansverschuiving naderbij.
Dit proces
noemt men ook wel een uitdaging. |
| |
|
|
| |
|
II |
| |
|
Ik loop door de stad.
De stad is een laboratorium. Elke straat, elk plein, elk gebouw
een testcase voor gewenning aan en alertheid voor beelden. Oude
en nieuwe beelden proberen mijn aandacht te trekken. In deze wirwar
van vertrouwde, brutale, subtiele, en soms minder subtiele beeldstimuli
pas ik zonder me daar heel erg bewust van te zijn de hele tijd door
mijn totaalbeeld aan. De pieken en dalen van het evenwicht verschuiven
op het ritme van de dagen.
Langzaam. |
| |
|
|
| |
|
III |
 |
|
When the place was
finished in this manner, and put into a proper posture of defence---it
was invested---and my uncle Toby and the corporal began to run their
first parallel.----I beg I may not be interrupted in my story, by
being told, That the first parallel should be at least three hundred
toises distant from the main body of the place---and that I have
not left a single inch for it;----for my uncle Toby took the liberty
of incroaching upon his kitchen garden, for the sake of enlarging
his works on the bowling-green, and for that reason generally ran
his first and second parallel betwixt two rows of his cabbages and
his cauliflowers; the conveniences and inconveniences of which will
be considered at large in the history of my uncle Toby's and the
corporal's campaigns, of which this I'm now writing is but a sketch,
and will be finished, if I conjecture right, in three pages (but
there is no guessing) ---- The campaigns themselves will take
up as many books; and therefore I apprehend it would be hanging
too great a weight of one kind of matter in so flimsy a performance
as this, to rhapsodize them, as I once intended, into the body of
the work-----surely the had better be printed apart --- we'll consider
the affair--so take the following sketch of them in the mean time.
[uit: Laurence Sterne, The Life & Opinions of Tristram Shandy,
gentleman] |
| |
|
|
| |
|
IV |
| |
|
DE ONTREGELING |
| |
|
|
 |
|
Het terrein is herontdekt.
De organische veranderingen nauwelijks verstoord door geïmproviseerd
hergebruik worden abrupt via onbekende routes naar een nieuwe, visuele
toekomst geleid. De sporen van wat ooit was zijn dan alleen nog
te traceren voor wie er oog voor heeft. Het verleden is een versleten
jas, die achteloos in de voddenbaal terecht komt en puur toevallig
veel later opduikt als echobeeld in een nieuw design. Plotseling
- lopend op straat -valt je oog op een gebaar, een accentverschuiving
in een vertrouwde structuur; een vrouw zonder hoofd prijst (?) Ordeals
& Circumstances (beproevingen en omstandigheden) aan; de muur
biedt je een plug aan voor je koptelefoon en een keuzepaneel met
stadsverhalen; verderop kun je je eigen verhaal kwijt in een spreekbuis-microfoon
'SPREEK'. Herinrichting versnelt de ontmanteling van de oude structuur.
Verlangen naar nieuwe invulling, nieuwe zingeving is groot, maar
de worteling van een dynamische balans is afhankelijk van de kwaliteit
van de verkenningen vooraf en de voorstellen voor later. De beeldvoorstellen
en de functionele gebruikssuggesties voor een leefbare, interactieve,
op cultuur gespitste stadswijk die wij aan u voorleggen zijn subtiele,
onverhoedse, indirecte ingrepen. In essentie minimale verschuivingen
in beeldverwachtingen, kleine inventieve oplossingen en toevoegingen
die de zintuigen prikkelen. Minimale acties met maximaal effect.
Het netwerk van de stad hoeft niet passief beleefd te worden; stimuli
van onnadrukkelijke, bijna normale,maar tegelijkertijd verontrustend
afwijkende beelden bijvoorbeeld en zichtbare, gebruiksvriendelijke,
interactieve faciliteiten, die speels persoonlijke subwerelden zintuiglijk
maken, spreken de bewoner, de bezoeker, de gebruiker van de stad
rechtstreeks aan op zijn of haar creativiteit en fantasie. Beter
gebruikt kan een stad zich niet wensen. Het avontuur van de innerlijke,
persoonlijke ontregeling van de dagelijkse cadans bestaat. |
| |
|
(wordt
vervolgd) |
|
